1. Regionalny wymiar dychotomii rozwoju obszarów wiejskich

Wieś zmienia się, ewoluuje. Co znaczy dzisiaj, na początku XXI wieku? Zastanawia się nad tym kilkanaście osób, znakomitych znawców problemu, przedstawicieli różnych dyscyplin: antropologii kulturowej, architektury, demografii, ekonomii, geografii, gospodarki przestrzennej, psychologii, socjologii. Ten zbiorowy wysiłek składa się zdaniem recenzenta pracy, prof. Andrzeja Kalety, na książkę "interesującą, pobudzającą do dyskusji, wywołującą sporo różnych, najczęściej smutnych refleksji i bardzo potrzebną ludziom nie tylko naukowo związanym z obszarami wiejskimi."

Zmienione i rozszerzone wydanie znanego podręcznika kompleksowo ujmuje problematykę ekologii krajobrazu. W poszczególnych częściach opracowania Autorzy omówili: - miejsce ekologii krajobrazu w systemie nauk i jej relacje z dyscyplinami pokrewnymi, - podstawy teoretyczne dyscypliny, - zasady wyróżniania i klasyfikacji przestrzennych jednostek przyrodniczych, - struktury i funkcjonowanie systemów przyrodniczych.

Ponadto przedstawili metody badań, zwracając szczególną uwagę na modelowanie, sposoby prezentacji kartograficznej oraz klasyfikację i ocenę jednostek krajobrazowych. Coraz większe zmiany środowiska przyrodniczego wynikające z działalności gospodarczej człowieka stawiają przed ekologią krajobrazu wiele zadań praktycznych, szczególnie w odniesieniu do planowania przestrzennego, kształtowania, ochrony i monitoringu systemów krajobrazowych, a także wdrażania zasad rozwoju zrównoważonego. Publikacja zawiera omówienie możliwości zastosowania metod ekologiczno-krajobrazowych w praktyce i przykłady odpowiednich działań.

Badania podjęte w dysertacji posiadają walory oryginalności co najmniej z trzech powodów. Po pierwsze, w sposób sformalizowany, zintegrowany i kompleksowy kwantyfikują ważkie, zarówno z teoretycznego, jak i praktycznego punktu widzenia, obszary szeroko pojętej aktywności gospodarczej w ich wzajemnych uwarunkowaniach i interakcjach, przekraczając/poszerzając granice empirycznych zastosowań typowych dla tradycyjnych, makroekonomicznych modeli gospodarek narodowych.

Konwergencja regionalna podejmuje niezwykle ważny i relatywnie słabo w literaturze prezentowany problem konwergencji na szczeblu regionalnym, w przekroju regionów szczebla NUTS-2 oraz NUTS-3 w wybranych 12 krajach Unii Europejskiej przyjętych w 2004 roku i później. Wiele jest publikacji z zakresu konwergencji na szczeblu gospodarek narodowych, o tyle konwergencja regionalna, mimo że jest już w zainteresowaniu wielu badaczy, nie ma jeszcze wielu zwartych monografii identyfikujących problematykę konwergencji na szczeblu regionalnym, a w szczególności na szczeblu NUTS-3.

(z recenzji prof. dr hab. Danuty Strahl)

Publikacja kierowana jest do studentów i pracowników naukowych uczelni wyższych zainteresowanych problematyką samorządową, w tym zwłaszcza gospodarką lokalną i regionalną, polityką gospodarczą, finansami publicznymi i samorządowymi. Drugą grupę stanowią praktycy - pracownicy administracji rządowej i terytorialnej, samorządowcy, przedstawiciele społeczności lokalnych oraz przedsiębiorcy zainteresowani rozwojem regionalnym.

Tworzenie się i rozpad małżeństw, rozrodczość, umieralność oraz migracje - dla demografów to procesy masowe. Badają ich przebieg w ujęciu ilościowym, mając na względzie aspekt jakościowy. Celem podejmowanych badań jest poznanie prawidłowości rządzących rozwojem populacji.

Niniejsza publikacja jest jednym z najbardziej brakujących na polskim rynku wydawniczym syntetycznych opracowań dotyczących krajów rozwijających się. Dotyczy wprawdzie wybranych najczęściej bardzo współczesnych problemów, ale w ramach szerokiego spectrum zagadnień związanych z polityką, religią. mediami, nowymi technologiami ale także rolnictwem i ochroną środowiska. Wyrażając radość z powodu pojawienia się tekstów, które mogą wykorzystywane być jako "świeży" materiał faktograficzny dla studentów wielu kierunków studiów humanistyczno-geograficznych, podkreślić należy, że wysiłek wart jest kontynuowania w kolejnych publikacjach mieszczących się w zbliżonym zakresie tematycznym. Styl pracy jest wartki, pozwalający gładko przebrnąć przez gąszcz informacji.

Książka poświęcona jest peryferiom i pograniczom rozumianym zarówno dosłownie - jako przestrzenie zdefiniowane geograficznie i politycznie, jak i metaforycznie - jako obszary przenikania się wpływów kulturowych i towarzyszące im stany umysłu. W myśli współczesnej coraz większego znaczenia nabiera kondycja pograniczna, czyli płynny proces bycia pomiędzy określonymi przestrzeniami, pozycjami czy sytuacjami społecznymi.

Większość badań statystycznych prowadzi się na próbach dobranych z populacji, ale ich wyniki uogólnia się na całą populację. Obliczenie prawdopodobieństwa popełnienia określonego błędu lub błędu o określonej wielkości przy takim uogólnieniu możliwe jest wtedy, gdy próba została dobrana w sposób losowy. Służy do tego rachunek prawdopodobieństwa, którego elementarne, niezbędne podstawy przypomniano tu i uzupełniono. Przedstawiono najczęściej stosowane przez socjologów metody wnioskowania statystycznego: metody estymacji parametrów statystycznych i weryfikacji hipotez statystycznych.

Przedstawiana w drugim tomie analiza zależności statystycznych między dwiema lub większą liczbą zmiennych to najczęściej stosowany przez socjologów rodzaj analiz statystycznych. Główną przyczyną trudności pojawiających się podczas wyboru metody opisu i pomiaru siły zależności statystycznych jest nieznajomość teorii, a przede wszystkim błędne przekonanie, że istnieje tylko jeden typ zależności statystycznej, mierzonej na różne sposoby w odmiennych sytuacjach. W podręczniku zaprezentowano wiele typów zależności statystycznej: zależność stochastyczną, zależność korelacyjną, skorelowanie liniowe, korelację rangową itd.

Podręcznik przedstawia elementarne metody opisu i wnioskowania statystycznego i wyjaśnia ich podstawy teoretyczne. Jest pomocny w podejmowaniu świadomych decyzji badawczych i interpretowaniu wyników badań. Autorzy polecają go osobom zajmującym się socjologią, naukami politycznymi i pedagogiką - studentom, wykładowcom oraz praktykom; będzie on przydatny również dla psychologów i ekonomistów, a także dla wszystkich zainteresowanych teorią i praktyką stosowania metod statystycznych w naukach społecznych. Książka uwzględnia zagadnienia pomijane w standardowych podręcznikach, na przykład ujęcie opisu statystycznego jako problemu podejmowania decyzji. Wyraźnie rozdzielono w niej metody opisu i wnioskowania statystycznego, co ułatwia ich zrozumienie.

Publikacja opiera się na częściowo zmienionym i przeredagowanym przez autorów "Raporcie o stanie i zróżnicowaniach kultury miejskiej w Polsce", przygotowanym na Kongres Kultury Polskiej, który odbył się we wrześniu 2009 roku. Mimo wprowadzonych przez autorów zmian, książka jest przede wszystkim prezentacją wybranych wyników obszernych, jakościowych badań empirycznych zrealizowanych w roku 2008 w 22 miastach Polski, stanowiących podstawę wspomnianego raportu.

Książka zawiera analizę niezwykle ważnego i aktualnego problemu, jakim jest współpraca Unii Europejskiej z państwami Afryki Subsaharyjskiej. Autorzy postawili sobie za cel nie tylko przedstawienie charakteru polityki Unii Europejskiej wobec Afryki Subsaharyjskiej i ukazanie jej złożoności, ale również dostarczenie odpowiedzi na pytanie, jakie są przesłanki tej polityki oraz czy zastosowane instrumenty mogą odwrócić niekorzystne trendy istniejące w omawianym regionie.

W publikacji przedstawiono kolejno uwarunkowania, mechanizmy i instrumenty współpracy rozwojowej, handlowej i politycznej Unii Europejskiej z regionem Afryki Subsaharyjskiej, a także analizę perspektyw rozwoju wzajemnych kontaktów.

Kultura i związana z nią tożsamość kulturowa narodu/społeczeństwa wyznaczają granice wcale nie mniej wyraźne aniżeli traktaty polityczne, z tym że nie są one tak kosztowne jak granice polityczne. Bez murów, zasieków, strażnic, żołnierzy, celników wiadomo, gdzie kończy się jedna kultura, a rozpoczyna druga. Dla nas, jako członków Unii Europejskiej, i w sytuacji napierającej zewsząd i ujednolicającej kultury popularnej jest ważne, abyśmy taką granicę mieli. A czy będzie ona wyraźna i żywotna, dostrzegalna i odczuwalna zarówno przez nas, jak i przez innych, czy będzie nas separowała, czy tylko wskazywała na naszą odmienność i budziła zainteresowanie innych, to już zależy od nas, przede wszystkim zaś od polskich intelektualistów, elit, nauczycieli, rodziców, no i coraz bardziej od mediów.

Książka, którą oddajemy do rąk Czytelników zawiera referaty wygłoszone na ogólnopolskiej konferencji naukowej w Lublinie w dniach 5-6 listopada 2009 roku pt. "Lublin a książka. Część II. Centrum i peryferie" oraz trzy dołączone referaty autorów, którzy nie mogli wziąć bezpośredniego udziału w obradach.

Autorzy  podręcznika postawili sobie za zadanie przybliżyć współczesną przestrzeń społeczno-gospodarczą, w tym także uwarunkowania polityczne czy kulturowe w niej zachodzące. Dlatego poza wiadomościami podstawowymi dotyczącymi całokształtu działalności człowieka w przestrzeni, znajdujemy treści dotyczące najnowszych form gospodarowania, innowacji, kształtowania się sieci gospodarczych itp. Takie ujęcie tematu ma na celu przybliżenie czytelnikowi wiedzy potrzebnej do poznania ram funkcjonowania gospodarki w nowych realiach, z uwzględnieniem również  aspektu przestrzennego, gdyż każda działalność człowieka odbywa się w czasie i w przestrzeni.

Czym różni się ta książka od innych podręczników statystyki? Autorzy niczego nie tłumaczą na wzorach, wszystko na pobudzających wyobraźnię przykładach. Autorzy prowadzą Czytelnika od podstaw statystyki opisowej, przez sugestywne przykłady pokazujące istotę wnioskowania statystycznego, do krainy współzależności wielozmiennowej, gdzie zmienne kontrolowane pełnią role mediatorów lub modyfikatorów (moderatorów) związków dwuzmiennowych. Podróż przerywają wymuszone postoje, podczas których Czytelnik proszony jest o utrwalenie nowych pojęć i wzorów przez wykonanie prostych obliczeń.

Książka jest poświęcona metodom statystycznej analizy danych jakościowych, nazywanych bardziej precyzyjnie danymi niemetrycznymi, oraz danych symbolicznych o bardziej złożonej strukturze. Ma charakter teoretyczno-empiryczny - poza wyczerpującym omówieniem takich metod, jak: analiza korespondencji, modele logitowe i probitowe, analiza wariancji, modele klas ukrytych itd., zawiera przykłady ich wykorzystania do rozwiązania rzeczywistych problemów występujących w analizie danych. Rozwiązania tych problemów zostały przygotowane w postaci procedur w języku R.

Autorzy:
mgr inż. arch. Ewa Arvay-Podhalańska
mgr inż. Ewa Goras
mgr Katarzyna Gorczyca
dr inż. Grażyna Korzeniak
prof. dr hab. Jerzy Kozłowski
mgr inż. arch. Marta Kuligowska
dr inż. arch. Bogusław Podhalański
dr inż. Krzysztof Słysz
dr inż. Wiesław Wańkowicz
mgr Marek Węglowski