Miasto jako przedmiot badań naukowych w początkach XXI wieku jest książką dość niezwykłą, i to nie tylko dlatego, że składają się na nią teksty Autorów reprezentujących dwanaście dyscyplin zajmujących się miastem, lecz przede wszystkim dlatego, że jest już trzecią taką publikacją od 1969 roku. Czytelnik, który zada sobie trud dotarcia do poprzednich edycji Miasta jako przedmiotu badań naukowych, będzie mógł prześledzić zmiany zachodzące w teorii i metodach badawczych, jednym słowem – w perspektywie oglądu miasta na przestrzeni blisko pięćdziesięciu lat. Tekst zamykający tom nawiązuje do poprzednich edycji, co umożliwia retrospektywne spojrzenie.

Przedstawione w publikacji opracowania są plonem badań inspirowanych przez Katedrę Teorii Systemu Rynkowego Szkoły Głównej Handlowej, które zostały zaprezentowane na konferencji w listopadzie 2006 pod tytułem Wzrost gospodarczy a bezrobocie i nierówności w podziale dochodów. Te trzy zagadnienia są tradycyjnymi obszarami badawczymi w teorii ekonomii. Wydaje się, iż są to również kluczowe zagadnienia we wciąż transformującej się gospodarce polskiej. Przy czym wraz z wejściem do Unii Europejskiej w 2004 roku Polska wkroczyła w nową fazę swego rozwoju. Wiele wskazuje na to, że po 2004 roku niektóre uwarunkowania funkcjonowania naszej gospodarki będą się zmieniać i zapewne pojawią się nowe tendencje i wyzwania. Zachęca to do podsumowania i oceny pierwszego okresu transformacji obejmującego zwłaszcza okres od połowy lat 90. Zbiór poniższych tekstów jest próbą takiej cząstkowej oceny.

Publikacja została podzielona na dwie części. Pierwszą, traktującą o związkach wzrostu gospodarczego i bezrobocia. Druga odnosi się do podziału dochodów.

Dokonujące się przeobrażenia, jakim podlega współczesny świat, stawiają, nowe wyzwania nie tylko przed jednostkami, ale i przed społecznościami międzynarodowymi czy lokalnymi. Dotyczy to zarówno umiejętności korzystania z osiągnięć cywilizacyjnych, jak i funkcjonowania w obliczu dokonujących się procesów cywilizacyjnych i kulturowych - przede wszystkim globalizacji i regionalizacji.

Wyzwaniem współczesnych czasów jest także trwały i zrównoważony rozwój, dominująca koncepcja rozwoju cywilizacyjnego, która jest obecnie traktowana jako nowy paradygmat rozwoju społeczno-gospodarczego.

Zrównoważony rozwój to podstawowy, nadrzędny cel Unii Europejskiej, w tym i Polski. Celem tego rozwoju jest wzrost dobrobytu zarówno społecznego, jak i indywidualnego, zapewnienie trwałej poprawy jakości życia obecnych i przyszłych pokoleń. Istotną rolę w realizacji tego celu mają do odegrania usługi społeczne.

Problemy samorządu terytorialnego, polityki komunalnej i społecznej, która jest tylko częścią zagadnień naukowo-badawczych oraz działalności dydaktycznej, jaką obecnie zajmuje się Katedra Samorządu Terytorialnego i Gospodarki Lokalnej Kolegium Ekonomiczno-Społecznego SGH w Warszawie, była już przedmiotem wykładów i badań istniejącej od 1915 roku w Wyższej Szkole Handlowej oraz powstałej na jej bazie w 1933 roku w Szkole Głównej Handlowej specjalizacji studiów w zakresie samorządu terytorialnego. Historia działalności naukowej i dydaktycznej obecnej Katedry jest zatem niewiele krótsza od 100-letniej tradycji Szkoły Głównej Handlowej. Działalność dydaktyczna i naukowo-badawcza do 1998 roku została już przedstawiona w opublikowanych monografiach.

Wznowienie klasycznej pracy omawiającej całościowo problemy metodologii badań społecznych. Stanowi podsumowanie wieloletnich badań i przemyśleń jednego z największych polskich specjalistów w tej dziedzinie, którego dorobek naukowy inspiruje kolejne pokolenia badaczy i teoretyków nauk społecznych. Z czasem uzyskała charakter pracy klasycznej w polskiej socjologii.

Pozycja obowiązkowa w biblioteczce każdego socjologa! Adresowana także do przedstawicieli innych nauk społecznych, jak psychologia czy psychologia społeczna, pedagogika, nauki polityczne czy ekonomiczne, a nawet do bardziej empirycznie zorientowanych adeptów nauk prawnych.

W szesnastu krótkich esejach Autor przedstawia najważniejsze aspekty globalizacji oraz jej skutki w sferze gospodarczej, politycznej, społecznej i kulturowej. W pracy znajdujemy liczne odniesienia do bogatej literatury na temat globalizacji.

Prof. dr hab. Bohdan Jałowiecki

Filip Skawiński podjął jeden z istotniejszych wątków integracji europejskiej – miejsce i znaczenie procesów regionalizacji w życiu społeczeństw Europy w ostatnich kilkudziesięciu latach. Autor postanowił spojrzeć na te procesy przez pryzmat sposobów (kanałów, procedur etc.) reprezentacji interesów regionów w UE. Jest to w polskiej literaturze przedmiotu podejście nowatorskie, które – jak się okazało – ma walory poznawcze i praktyczne. Poznawcze, ponieważ dobrze pokazuje rolę, jaką regiony mogą odgrywać w procesach integracji, na tle pozostałych ważnych jej czynników sprawczych: z jednej strony państw i organów międzyrządowych, a z drugiej  ponadnarodowych organów UE. Praktyczne natomiast, ponieważ może służyć tym, którzy uczestniczą w tej formie życia społecznego, mającej tak rozbudowany międzynarodowy (europejski) wymiar.

prof. dr hab. Roman Kuźniar, Uniwersytet Warszawski

Druga część i uzupełnienie podręcznika Interpretacja danych jakościowych w ciekawy i klarowny sposób pokazuje jak, krok po kroku, przeprowadzić własne badania, a także odpowiada na pytania:

co może stanowić odpowiedni temat badawczy?

w jaki sposób wybrać odpowiednią metodologię?

jak przygotować plan badania i od czego zacząć?

jakie są możliwości wykorzystania programów komputerowych w analizie danych jakościowych?

w jaki sposób ocenić jakość badania?

Zakończenie badania to jednak nie koniec. Silverman, bazując na swoim bogatym doświadczeniu radzi, jak napisać raport badawczy, w jakiej formie go przedstawić i opublikować. Daje również praktyczne wskazówki, jak przetrwać obronę pracy doktorskiej. Każdy rozdział kończą bloki z proponowanymi ćwiczeniami i polecaną literaturą przedmiotu.

Książka napisana jasnym, przystępnym językiem i zilustrowana wieloma przykładami jest skierowana do studentów studiów licencjackich, magisterskich i doktoranckich.

Cieszący się niezwykłą popularnością na zachodnich uniwersytetach podręcznik do metodologii badań jakościowych. Autor w klarowny sposób prezentuje teoretyczne i praktyczne zagadnienia związane z korzystaniem z badań, takich jak:

obserwacja,

analiza rozmowy i dokumentów,

analiza materiałów wizualnych,

analiza konwersacyjna,

Silverman porównuje wartość różnych rodzajów danych, przedstawia problemy z ocenianiem ich trafności i rzetelności. Porusza również ważne kwestie etyczne związane z pracą badacza. Każdy rozdział kończy się podsumowaniem i propozycją ćwiczeń oraz starannie dobranym zestawem dalszych lektur.

Nowoczesny podręcznik składający się z rozdziałów dotyczących ustroju państwowego, pozycji Polski w międzynarodowej przestrzeni politycznej, społecznej i gospodarczej, przyrodniczych podstaw funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki, użytkowania ziemi i zmian w środowisku przyrodniczym, społeczeństwa oraz gospodarki. Zaprezentowano w nim zróżnicowania regionalnego procesu transformacji, a także przedstawiono nowe formy funkcjonowania gospodarki (systemy sieciowe, gospodarka oparta na wiedzy). Wobec coraz silniejszych wpływów otoczenia międzynarodowego na społeczeństwo i gospodarkę, wprowadzono porównania sytuujące dane zjawisko w Polsce na tle innych krajów.

W publikacji przedstawiono strategie zmierzające do zrównoważenia rozwoju muzeów, mając na celu zarówno modernizację jak i zbliżenie muzeów do społeczeństwa oraz zrównoważenie ich budżetu. Przeanalizowano strategie obecne i zalecane. Omówiono też dylematy dotyczące programowania, projektowania i kształtu muzeów. Odniesiono rozwiązania tych dylematów do typów muzeów, ich potrzeb, a także strategii.

Opracowanie metody pomiarów i badań historycznych zabytków architektury stanowi podsumowanie doświadczeń zdobywanych w pracach realizowanych pod kierunkiem bądź z udziałem autorki, przede wszystkim w Zakładzie Architektury Polskiej Wydziału Architektury PW. Oryginalny temat został został przedstawiony z punktu widzenia architekta i opiera się na założeniu, że architektura zabytkowa wraz z otoczeniem stanowi ważne źródło historyczne, a metody badań naukowych wynikają z faktu jej przynależności zarówno do historii sztuki, jak i techniki.

W tomie tym zebrano rozważania uczonych różnych specjalności, dotyczące „widoków z podróży do społeczeństwa informacyjnego”. Zebrano je z nadzieją, że okażą się pomocne Czytelnikom chcącym wyrobić sobie własny pogląd na temat problemów związanych z zachodzącymi przemianami cywilizacyjnymi. Niewykluczone, że książka ta przyda się też pospiesznym budowniczym „inteligentnych” domków z kart chipowych. Choć poruszono szeroki zakres zagadnień, zebrane rozważania nie są wyczerpującą i jednolitą w formie monografią czy podręcznikiem „zagadnień społeczeństwa informacyjnego”.

Fragment wprowadzenia

W niniejszym poradniku przedstawiono przykłady opracowanych studiów z wydobyciem aspektów metodycznych ich sporządzania. Szerzej omówiono takie zagadnienia jak:

- podstawowe pojęcia używane w studium,

- charakterystyka prawna studium,

- problem gospodarki terenami w polityce przestrzennej gmin,

- standardy w polityce zagospodarowania przestrzennego,

- szacowanie potrzeb terenowych, a w tym tworzenie rezerw terenowych na cele realizacji polityki przestrzennej państwa na terenie gminy,

- uwarunkowania przyrodnicze,

- problematyka środowiska kulturowego ze szczególnym omówieniem zagadnień zasobów dziedzictwa kulturowego i krajobrazu,

- problematyka infrastruktury technicznej w Studium,

- problematyka komunikacyjna - rozpoznanie uwarunkowań komunikacji oraz kierunków rozwoju układu komunikacyjnego.

 

Zmiany polityczne, społeczne i gospodarcze zapoczątkowane w Polsce w 1989 r. stworzyły podstawy do dymanicznego rozwoju sektora działalności usługowej. Lata 90. charakteryzowały się szybkim wzrostem zatrudnienia w usługach. W latach 1990 - 2006 udział pracujących w tym sektorze zwiększył się z 37% do 54%. Wzrastał także udział sektora usług w wytwarzaniu wartości dodanej brutto. W 2006 r. sektor generował 65% dochodu narodowego.

Przedmowa (fragment)

Jest cały szereg pytań czy zagadnień, które warto w związku z problemami interpretacji postawić. Oczywiście inna jest kwestia, gdy chcemy zinterpretować wynik metody, której zadaniem jest jedynie precyzyjny czy precyzyjniejszy opis, a inna gdy interpretacja niejako przechodzi w wyjaśnianie. Można w tym miejscu zasygnalizować tylko niektóre pytania np.:

w jakim stopniu i czy w ogóle zinterpretowanie wyników uzyskanych dzięki stosowanej metodzierówna się wyjaśnieniu analizowanego zjawiska?

Henryk Rogacki

Przedmowa

Celem tej pracy jest krytyczna refleksja nad możliwościami i ograniczeniami zastosowań metod badawczych w geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennej. Realizacja tego zadania podporządkowana jest celowi bardziej dalekosiężnemu, a mianowicie możliwości jak najlepszego opisu i wyjaśniania badanych zjawisk. Stąd tom ten rozpoczyna artykuł analizujący to zagadnienie na tle ogólnych problemów metodologicznych.

Druga grupa artykułów ukazuje możliwości i dokonuje oceny zastosowań danej techniki badawczej. Zwraca się w nich także uwagę na pewne niebezpieczeństwo wynikające z osłabienia wiedzy o wymogach formalnych stosowanej metody. Zachodzi bowiem potrzeba, by strażnicy czystości matematycznej określali, jak daleko można się posunąć w odstępstwach od ograniczeń formalnych, i by stosujący metody mieli świadomość i wiedzę, że te granice istnieją i że nie wolno ich przekraczać.

W trzeciej grupie mieszczą się artykuły przedstawiające różne metody badawcze będące podstawą do analizowania konkretnego zjawiska w nowym ujęciu.

W książce Innowacje i konkurencyjność autor omawia wybrane aspekty procesów innowacji, traktowanych jako wynik współpracy służb ekonomicznych, marketingowych i technicznych, a same innowacje postrzega jako podstawowy instrument zapewniający przedsiębiorstwom i gospodarce uzyskiwanie przewagi konkurencyjnej.