Niniejsza publikacja obejmuje całość materiałów konferencji zorganizowanej przez France-Pologne pour l’Europe na terenie Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie w dniach 24–26 września 2004 r.
Upodmiotowienie społeczności lokalnych oraz rozwój samorządu terytorialnego są warunkiem zrównoważonego rozwoju wsi. Specjaliści podkreślają rolę aktywności aktorów lokalnych w wykorzystywaniu dostępnych zasobów i potencjałów. Dostrzegają znaczenie tzw. miękkich czynników rozwoju, jak kapitał społeczny czy zasoby kulturowe.
Wyłania się zatem nowy paradygmat rozwoju wsi, który zakłada, że to specyficzne dla danego obszaru zasoby – naturalne, ludzkie, społeczne, kulturowe – decydują o jego rozwoju, siłami dynamizującymi zaś są inicjatywy lokalne i przedsiębiorczość. Ważne staje się kształtowanie umiejętności, tworzenie instytucji i odpowiedniej infrastruktury oraz przezwyciężanie społecznego wykluczenia. Strategię tę wspierają m.in. Deklaracja z Cork, zapowiadająca decentralizację polityki wiejskiej UE, oraz przełomowy dla tej polityki program LEADER.
Pierwszy tom serii Studia Obszarów wiejskich powstały przy współpracy Polskiego Towarzystwa Geograficznego - Komisji Geografii Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Zespółu Badań Transformacji Obszarów Wiejskich z Instytut Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego PAN.