Przedstawiona mi do recenzji wydawniczej książka zbiorowa pod redakcją prof. Mieczysława Stolarczyka stanowi owoc konferencji naukowej zorganizowanej przez Zakład Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Śląskiego z okazji 30-lecia istnienia Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UŚ.

Praca Unia Europejska - mechanizmy integracji gospodarczej podejmuje węzłowe problemy funkcjonowania największego i najbardziej zwartego ugrupowania integracyjnego we współczesnej gospodarce światowej.

Rozprawa poświęcona jest instytucjonalnym mechanizmom zwiększania udziału kobiet w strukturach politycznych. Wychodząc od analizy ilościowej udziału kobiet w polityce, autor przechodzi do wskazania przyczyn niedoreprezentowania kobiet (wyróżniając przyczyny bezpośrednie [związane ze sferą polityki] i pośrednie [związane ze sferą pozapolityczną]) oraz przestanek działań na rzecz zwiększania udziału kobiet.

Prezentowana praca jest rezultatem seminarium magisterskiego prowadzonego przez Profesora Andrzej Piskozuba w latach 1997-1999. Jest to rodzaj ćwiczenia z zakresu historii porównawczej, który zaprasza do poszukiwania nowych rozwiązań i nowych odpowiedzi na często zadawane pytania.

Jeśli polityczną moralność oceniać nie według intencji, ale skutków, to gospodarka jest najbardziej pragmatyczną formą weryfikacji zamierzeń. Stąd przy rozważaniu granic efektywności polityki ekonomicznej państwa nie sposób przeoczyć, że jej widzenie i funkcjonowanie od zakończenia II wojny światowej przebiega nieodmiennie pomiędzy Charybdą wymagań co do sprawności mechanizmu państwa dobrobytu (welfare state) zaprezentowanego przez Johna Maynarda Keynesa a Scyllą wydajności tegoż według Josepha Schumperta.

Wiodącymi tematami Europy w polskich dyskursach są: względność europejskich tożsamości, ich wartość symboliczna, ścisłe powiązanie ze stosunkami władzy oraz potencjał emocjonalny i mobilizujący do działania.

Prezentowany poniżej zbiór tekstów pozornie jest bardzo niejednorodny. Znajdujemy w nim zarówno teoretyczne rozważania nad cyklicznością procesów politycznych, modelową interpretacją struktury procesu integracji, centralizacją i decentralizacją organizacji politycznych, prognozowaniem jako formy fałszywej świadomości, jak i relacje z badań poświęcanych procesom integracyjnym w Europie.

Jakie treści kryją się pod pojęciem thatcheryzm? Dlaczego możemy postrzegać go jako doktrynę społeczno-polityczną? Jaka była jego geneza, założenia teoretyczne i realizacja w praktyce? Kto stanowił intelektualną inspirację dla Margaret Thatcher? Czy jej doktryna jest zaprzeczeniem, czy potwierdzeniem ideologii konserwatywnej? Jak przedstawia się spuścizna thacheryzmu i jego ocena? Czy blairyzm (polityka Tony'ego Blaira) może stanowić konkurencję ideologiczną dla doktryny Żelaznej Damy? Jakie są implikacje thatcheryzmu dla współczesnej Polski i Europy?

W książce starano się udowodnić, że udzielone Polsce, a także innym krajom Europy Środkowo-Wschodniej wsparcie Unii Europejskiej w postaci funduszy pomocowych i przedakcesyjnych, pomimo różnicy w celach nie miało charakteru doraźnego, ale przybrało postać skutecznego instrumentu służącego integracji Polski z UE.

Niniejsza książka pokazuje region nordycki jako jeden z najlepiej zintegrowanych obszarów w Europie.

Główne problemy globalizacji, integracji europejskiej oraz transformacji politycznej Europy Środkowej i Wschodniej.

Niniejsza książka kieruje swą uwagę na przyszłość docelową integracji Europy, na tle której, takie etapy integracji, jak Maastricht, Nicea, czy konstytucja europejska stanowią zaledwie wstępne kroki w budowie państwa europejskiego.

Podjęty przez autorkę temat jest bardzo aktualny, ważny z punktu widzenia integracji europejskiej i jego wybór jako przedmiot studiów jest w pełni uzasadniony, tym bardziej że w porównaniu ze studiami prowadzonych na terenie innych obszarów przygranicznych, a przede wszystkim polsko-czeskich czy polsko-niemieckich, rozpoznanie problemów pogranicza polsko-rosyjskiego jest w Polsce stosunkowo słabe. Praca jest więc wypełnieniem luki w tym zakresie.

Małe i średnie przedsiębiorstwa są podstawą rozwoju gospodarki Unii Europejskiej. Daltego też UE przykłada tak dużą uwagę do ich rozwoju. Specjalnie z myślą o małych i średnich przedsiębiorstwach - jako sile napędowej gospodarki - w 1984 r. zatwierdzono i uruchomiono Pierwszy Program Ramowy Badań i Rozwoju.

Na rynek wydawniczy trafia kolejna interesująca, a jednocześnie wyjątkowa książka dotycząca uwarunkowań rozwoju społeczno-gospodarczego Polski. Jej wyjątkowość wynika z kilku powodów. Po pierwsze, autorami prac zawartych w publikacji są pracownicy naukowi związani z najlepszymi polskimi uczelniami. Po drugie, książka ma charakter wielowątkowy, porusza różnorodne kwestie istotne dla rozwoju społeczno-gospodarczego, co należy do rzadkości w tego typu pracach, które mają najczęściej charakter monograficzny. Po trzecie wreszcie, co zasługuje na szczególne podkreślenie, większość prezentowanych opracowań (18 na 25) nawiązuje do oryginalnych, prowadzonych przez autorów badań empirycznych. Są one zatem silnie powiązane z realiami polskiej gospodarki, podlegającej transformacji systemowej, tym samym gospodarki do pewnego stopnia specyficznej, a więc wymagającej ciągłych badań empirycznych.

Prezentowana praca podejmuje problematykę podatków lokalnych samorządów terytorialnych w wybranych krajach europejskich.

Samorząd terytorialny, we współczesnych demokratycznych społeczeństwach, stanowi istotne ogniwo systemu władzy publicznej. Jego ustrojowa pozycja jest wyrazem idei udziału obywateli i ich organizacji w rozwiązywaniu zadań publicznych. W tym przypadku chodzi głównie o rozwiązywanie problemów życia zbiorowego społeczności terytorialnych (lokalnych, regionalnych).