Praktyczny poradnik dla audytorów wewnętrznych i innych osób, które mają do wykonania zadanie audytowe w zakresie dochodów jednostki samorządu terytorialnego. Autorzy przedstawiają istotne informacje na temat źródeł dochodów jednostki samorządu terytorialnego. Omówiono tu zarówno dochody z tytułu podatków, opłat, jak i odsetek za zwłokę, a także zasady ustalania i poboru dochodów z mienia komunalnego.

Istotnym elementem zapoczątkowanej w 1989 roku transformacji ustrojowej i społeczno-gospodarczej było przywrócenie samorządu terytorialnego. W miejsce terenowych organów administracji publicznej i scentralizowanego systemu ich finansowania pojawiły się zdecentralizowane struktury, prowadzące własną i niezależną od wtadz centralnych gospodarkę finansową. Obowiązkiem każdej gminy stało się gromadzenie środków publicznych i ich rozdysponowanie na określone w przepisach prawa zadania. Powołanie w 1999 roku powiatów i województw spowodowało, że w „terenie" zaczęły funkcjonować trzy niezależne od siebie i władz centralnych szczeble samorządu terytorialnego prowadzące samodzielną gospodarkę finansową.

Prezentowana publikacja ma charakter unikalny. Dotyczy ona bowiem najważniejszych aspektów organizacji i funkcjonowania jednostek lokalnych, przedstawiając całościowo zarówno ich ustrój, organizację, zadania i kompetencje, jak i problemy gospodarki finansowej. Jest to związane z jedną z myśli przewodnich pracy, że dla dobrego funkcjonowania jednostek lokalnych i ich władz równie ważne jest ich ustrojowe i organizacyjne ukształtowanie, jak i wyposażenie w adekwatne środki finansowe.

 

Autor prezentuje w tej publikacji zagadnienia związane z wewnętrzną kontrolą finansową, związane z nią procedury i dokumenty. Załączone wzory m.in. regulaminu wewnętrznej kontroli finansowej oraz protokołów, jak również ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i komunikat Ministra Finansów w sprawie standardów kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych, jest bez wątpienia przydanym narzędziem pracy urzędników odpowiedzialnych za przestrzeganie dyscypliny finansów publicznych.

 

 

W książce poruszono wiele istotnych zagadnień związanych z funkcjonowaniem państwa w powszechnym obrocie cywilnym, tj. przede wszystkim sposoby zastępstwa procesowego Skarbu Państwa i ustalenie państwowej jednostki organizacyjnej właściwej do jego reprezentowania oraz reprezentację w procesie cywilnym jednostek samorządu terytorialnego. Opracowanie uwzględnia najnowsze zmiany do ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, wchodzące w życie dnia 15 stycznia 2003 r. Publikacja zawiera również graficzne opracowanie tej problematyki, wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych z tej dziedziny prawa oraz ujednolicony tekst wymienionej wyżej ustawy. Odbiorcami książki powinni być wszyscy ci, którzy spotykają się w postępowaniu cywilnym z reprezentantami jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego.

 

 

W książce przedstawiono zasady prowadzenia rachunkowości przez jednostki sektora finansów publicznych z uwzględnieniem rozwiązań wprowadzonych znowelizowaną ustawą z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104), obowiązującą od 1 stycznia 2006 roku, a także wydanych na jej podstawie przepisów szczegółowych.

Publikacja ma na celu ukazanie wpływu zmian w ustawie o jednostkach samorządu terytorialnego na możliwości finansowania zadań realizowanych przez samorządy z punktu widzenia kategorii określonej jako własny potencjał dochodowy oraz kategorii z niego się wywodzących (nadwyżka bieżąca, stabilne dochody bieżące, własny potencjał inwestycyjny pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia). Własny potencjał dochodowy rozumiany jest jako suma wpływów gmin i miast na prawach powiatu z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych, podatku od nieruchomości, podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od środków transportowych, podatku od spadków i darowizn oraz podatku leśnego i podatku rolnego.

 

 

Książka w sposób usystematyzowany przedstawia problematykę finansów samorządu terytorialnego. W części pierwszej zawarto definicje podstawowych pojęć oraz wskazano problemy procesów decentralizacji, omówiono zasady wydatkowania środków publicznych, problematykę dotyczącą operacji pożyczkowych i często z nimi związanego długu lokalnego, a także kwestię ryzyka i jego aspektów. Część druga podręcznika poświęcona została charakterystyce funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce i w krajach Unii Europejskiej.

 

Praca koncentruje się na zagadnieniach gospodarki budżetowej jednostek samorządu terytorialnego oraz planowania w budżecie zadań realizowanych przez nie. Przedmiotem rozważań badawczych jest planowanie budżetowe jako proces realizowany w jednostkach samorządu terytorialnego, a w szcze­gólności problem poprawy skuteczności tego procesu w celu zapewnienia równowagi i stabilności finansowej rozpatrywanej w czasie (horyzont krótko- i długoterminowy).

 

 

Książka zawiera omówienie podstawowych pojęć i terminologii z zakresu opłat publicznych oraz podstawowych funkcji opłat – interwencyjnej i fiskalnej.

Opłaty publiczne są rodzajem władczej formy dochodów publicznych o niewielkim znaczeniu fiskalnym. Biorąc pod uwagę możliwość oddziaływania za pośrednictwem opłat publicznych na decyzje (zachowania, postawy) obciążonych nimi podmiotów i kształtowanie stosunków gospodarczych i społecznych, można mówić o różnych przejawach owego oddziaływania (funkcji prohibicyjnej, prewencyjnej, represyjnej, kompensacyjno-odszkodowawczej, wychowawczej, psychologicznej, informacyjnej, techniczno-finansowej).

 

"Odpowiedzialność cywilna władzy publicznej" to opracowanie zawierające wszechstronną analizę prawną odpowiedzialności władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Opracowanie odnosi się przede wszystkim do faktu podniesienia do rangi konstytucyjnej zasady odpowiedzialności cywilnej władzy publicznej i wynikającej z tego faktu nowelizacji Kodeksu cywilnego. Dla pełnego obrazu tej instytucji dokonana została w przedmiotowym zakresie analiza dogmatyczna, jak również historyczna oraz badania komparatystyczne. Szczególne znaczenie zajmują rozważania na temat rozwiązań prawa wspólnotowego i ocena koherencji polskiego stanu prawnego ze standardami wspólnotowymi.

 

 

W monografii omówiono zagadnienia powstania regionalnych izb obrachunkowych, ich ustroju i statusu oraz zadania izb. Przedstawiono ogólną charakterystykę samorządu terytorialnego. Wyjaśniono pojęcie nadzoru, odróżniając go od kontroli. Część rozważań poświęcono omówieniu organów nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów objętych nadzorem. Analizie poddano prawne formy działania regionalnych izb obrachunkowych, jak i postępowanie nadzorcze przed nimi. Omówiono i scharakteryzowano środki nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego oraz kwestię wykonalności rozstrzygnięć nadzorczych. Omówiono również środki ochrony jst przed nieuprawnioną ingerencją organu nadzoru oraz ogólnie postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym po wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie organu nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego.

 

Podręcznik charakteryzuje oryginalne i nowatorskie podejście do problematyki konstruowania strategii finansowych jednostki samorządu terytorialnego. Kładzie nacisk na precyzję i skuteczność rozwiązywania problemów z zakresu wyboru sposobu i źródła finansowania w powiązaniu z jakością życia społeczeństwa, uzależnioną w przeważającej mierze od sposobu i jakości podejmowanych działań przez organy jednostki samorządu terytorialnego.

 

Akcesja Polski do Unii Europejskiej wymagała wprowadzenia wielu zmian w systemie gromadzenia i wydatkowania środków publicznych. Zmiany te wymuszają nie tylko wymogi stawiane przez unijne prawodawstwo ale już wcześniej zapoczątkowane w Polsce reformy związane ze stylem sprawowania władzy w zdecentralizowanym systemie państwa wynikającym z zasady sybsydiarności. Realizując przydzielone zadania samorząd terytorialny spełnia aktywną rolę w kształtowaniu warunków społecznych i gospodarczych dla swoich mieszkańców. Korzystając z przyznanej mu samodzielności wykorzystuje własne źródła finansowania, które jednak nie są wystarczające dla zaspokojenia wszystkich potrzeb.

 

Autor wszechstronnie przedstawia rolę finansów samorządu województwa. Wykazuje, że jednym z podstawowych kierunków jego działalności jest przezwyciężenie narastającego rozdrobnienia sektora finansów publicznych w Polsce poprzez jednoznaczne wskazanie na samorząd województwa jako podmiot odpowiedzialny za finansowanie działań wzmacniających rozwój województwa i jego konkurencyjność. Książka jest przeznaczona dla osób zainteresowanych problematyką finansów samorządu terytorialnego i rolą samorządów województw jako podmiotów polityki regionalnej, a także dla studentów finansów i bankowości.

 

Podstawy organizacji i funkcjonowania, procesy finansowe, decyzje finansowe i instrumenty w procesie zarządzania finansami, analiza finansowa, praktyczne aspekty procesu zarządzania finansami.

 

Niniejsza publikacja stanowi kompleksowe omówienie systemu finansów samorządu terytorialnego w Polsce.

Publikacja stanowi głos środowiska naukowego ekonomistów i prawników - specjalistów finansów publicznych i prawa finansowego - w dyskusji na temat możliwości i kierunków naprawy finansów publicznych. Tym razem uwagę skoncentrowano na racjonalizacji wydatków publicznych.

 

Praca napisana została z zamysłem przybliżenia i upowszechnienia problematyki finansów publicznych i samorządowych szerokiemu gronu opinii publicznej, zainteresowanej pracami parlamentu i rad samorządowych nad ustawą budżetową i uchwałami budżetów samorządowych. Autorzy wyrażają głębokie przekonanie, że zrozumienie zasad i reguł finansowania zadań gmin, na tle najważniejszych wydatków publicznych ma ogromne znaczenie dla rozwoju demokratycznego społeczeństwa.

 

Akty nadzoru są szczególnymi instytucjami prawa administracyjnego, umożliwiającymi władczą ingerencję w funkcjonowanie podmiotów administracji, stającymi się przez to często przedmiotem kognicji sądów i zainteresowania nauki.

W książce dokonano kompleksowej analizy zagadnień związanych z wydawaniem aktów nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Autor omawia szczegółowo istotę i zakres nadzoru, system organów nadzorujących, rozstrzygnięcia nadzorcze, zarządzenia i ustalenia zastępcze oraz pozostałe akty nadzoru. Na końcu książki zostały zamieszczone teksty aktów prawnych związanych z omawianym tematem, obszerna bibliografia, wykaz aktów normatywnych i wykaz orzeczeń.