Biuletyn KPZK PAN z. 206

Biuletyn KPZK PAN z. 211.

Książka próbuje wyjaśnić najważniejsze dylematy zarządzania w gospodarce przestrzennej. Omawia specyficzne cechy oraz prawne, ekonomiczne, ekologiczne i społeczne uwarunkowania gospodarowania w przestrzeni. Wyjaśnia najważniejsze sposoby i instrumenty zarządzania w gospodarce przestrzennej. Pojęciem, wokół którego toczy się dyskusja jest ład przestrzenny w skali kraju, regionu i miasta.

 

Obszerny komentarz do ustawy z 27.3.2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.), normującej problematykę gospodarowania przestrzenią w Polsce. W publikacji szczegółowo wyjaśniono:przepisy ogólne, planowanie przestrzenne w gminie, planowanie przestrzenne w województwie, planowanie przestrzenne na szczeblu krajowym, lokalizację inwestycji celu publicznego i ustalanie warunków zabudowy w odniesieniu do innych inwestycji. W jasny i przystępny sposób omówiono zarówno zasady kształtowania polityki przestrzennej przez organy administracji, jak też sposób postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele wraz z ustalaniem zasad ich zagospodarowania i zabudowy.

 

Niniejsza publikacja poświęcona jest tematyce planowania i zagospodarowania przestrzennego. Autor - sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, znany z wielu publikacji o podobnej tematyce - szczegółowo omawia takie zagadnienia, jak: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, realizacja polityki tego zagospodarowania, uprawnienia urbanistyczne. Oprócz aktualnego tekstu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym publikacja zawiera komentarz i wyjaśnienia dotyczące przepisów ustawy.

 

Miasto - podstawowe pojęcia. Podstawowe elementy kompozycji przestrzennej. Zasady kształtowania kompozycji formy urbanistycznej. Wnętrze - podstawowa jednostka kompozycji przestrzennej. Elementy kompozycji terenów zielonych w strukturze urbanistycznej. Warunki naturalne jako podstawa kompozycji miasta. Ćwiczenia klauzurowe /rysunkowe/ - małe zadania projektowe dotyczące operowania elementami struktury przestrzennej miasta.

 

Publikacja ta stanowi zbiór opracowań ponad 20 autorów, obejmuje wyniki prac badawczych i analiz prowadzonych w ramach działalności wielu instytutów i ośrodków akademickich z trzech krajów, tj.: Wielkiej Brytanii, Finlandii i Polski.

Problematyka planowania i zagospodarowania przestrzennego w ostatnich latach stanowi przedmiot coraz większego zainteresowania nie tylko przedstawicieli praktyki i nauki prawa, lecz także przedsiębiorców, którzy prowadzą lub planują prowadzić działalność inwestycyjną w Polsce. Niniejsze opracowanie jest jednym z niewielu opisujących tę interesującą tematykę. Zasadniczy akcent położono w nim na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który jest najważniejszym aktem w systemie planowania i zagospodarowania przestrzennego. W książce przedstawiono także charakter prawny planu miejscowego, jego kształtowanie, treść i formę. Przybliżona została problematyka ochrony interesów prawnych uczestników procesu zagospodarowania przestrzennego oraz zagadnienie kontroli przekształcania przestrzeni i nadzoru nad tym przekształcaniem.

 

 

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie aktów kształtujących ład przestrzenny stanowionych zarówno na szczeblu kraju, województwa, jak i gminy, ze szczególnym uwzględnieniem ich normatywnego charakteru. Zasadniczą tezę pracy stanowi bowiem twierdzenie, że akty kształtujące ład przestrzenny mają charakter normatywny, a postanowienia zawarte w tych aktach są w istocie normami prawnymi. Mimo doniosłości zagadnienia, normatywny charakter aktów kształtujących ład przestrzenny nie stanowił przedmiotu rozważań w dotychczasowej literaturze. Stan prawny na 1.01.2008 r.

 

Fragment wstępu

Zadaniem tego poradnika jest przybliżenie i wyjaśnienie podstawowych problemów związanych z formułowaniem ustaleń planów miejscowych jako przepisów gminnych.

Rozdział 1 jest poświęcony roli gospodarki przestrzennej w zarządzaniu gminą, instrumentom tej gospodarki i ich pozycji prawnej.

Rozdział 2 omawia proces sporządzania planu, role i zadania uczestników tego procesu oraz materiały wykorzystywane w tym procesie.

Rozdział 3 szczegółowo zaprezentowano przedmioty planów miejscowych określone przez ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i inne ustawy szczególne.

Rodział 4 jest poświęcony ustaleniu reguł dotyczących sposobu zapisu planów miejscowych.

Rozdział 5 omawia technikę redagowania ustaleń planów miejscowych jako przepisów gminnych.

W rodziałe 6 podano szereg przykładów zapisu planów miejscowych.

 

Książka porusza problematykę obszarów chronionych w Polsce i możliwości ich wykorzystania. Publikacja zawiera przegląd i opis form ochrony obszarowej w Polsce.

Zasadnicza część opracowania poprzedzona jest rozdziałem prezentującym w sposób zgeneralizowany zarys rozwoju przyrodniczych obszarów chronionych w Polsce, czyli od końca XIX w. do lat ostatnich. To ujęcie było niezbędne, aby zobrazować główne cechy rozwoju i przedstawić syntetyczne tło dla dalszych rozważań odniesionych do poszczególnych kategorii obszarów chronionych.

Możliwości użytkowania przyrodniczych obszarów chronionych zastawione są odrębnie dla poszczególnych form ochrony obszarów ze względu na zróżnicowany ich reżim ochronny i charakter środowiska geograficznego. W częściach dotyczących rezerwatów przyrody, parków narodowych i krajobrazowych oraz obszarów chronionego krajobrazu rozważania na temat możliwości ich użytkowania są poprzedzone krótkim wprowadzeniem ilustrującym zarys historii tworzenia danej formy ochrony przyrody, definicją oraz celami, jakie dana forma ma spełniać. Ten wstępny opis uzupełnia charakterystyka określonej kategorii obszarów. Dalszą przezentację możliwości użytkowania dostosowano do cech poszczególnych form, a zwłaszcza typów pokrycia terenu i pełnionych funkcji oraz dopuszczalnych przepisami form użytkowania.

Fragment wstępu

Według autorów opracowania generalnie wszelkie działania prewencyjne, a takim jest planowanie przestrzenne, w efekcie mogą mieć większe znaczenie dla zminimalizowania skutków powodzi od działań operacyjnych.

Podstawowym zadaniem tego poradnika jest wzbogacenie warsztatu planistycznego o problematykę, która w większości przypadków nie jest wystraczająco ujęta w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w planach zagospodarowania przestrzennego.

Poradnik omawia problematykę powodzi i ochronę przed nią w dotychczasowych dokumentach planistycznych, organizację służb administracyjnych, problemy zagrożeń oraz ochrony przeciwpowodziowej w przepisach regulujących procesy planowania przestrzennego.

 

Fragment wstępu

Niniejszy poradnik jest jedną z nielicznych prób kompleksowego przedstawienia problematyki zagrożeń i ochrony przed powodzią z punktu widzenia warsztatu planistycznego inżynierii wodnej, zagadnień hydrologicznych oraz ochrony środowiska.

Autorzy mają nadzieję, że będzie on pomocny dla wzajemnego zrozumienia problematyki powodzi przez wszystkie środowiska decydujące na różnych etapach o ochronie przeciwpowodziowej. Powodzie jako zjawisko przyrodnicze były, są i zawsze będą, a człowiek może tylko minimalizować ich skutki, w pierwszym rzędzie przez działania ochronne.

 

 

Fragment wstępu

Celem podstawowym niniejszej pracy podjętej przez Instytut Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej w Krakowie była analiza, ocena i adaptacja różnych metod operacjonalizacji koncepcji planistycznych, a w efekcie końcowym opracowanie metodyki tworzenia planów i programów operacyjnych. Metodyki pozwalającej przejść w sposób płynny od określenia kierunków polityki przestrzennej do działań operacyjnych. Jest to problem wieloaspektowy, z których najważniejsze należą do dziedzin:

- szeroko rozumianego planowania przestrzennego,

- zarządzania i kierowania.

Wprowadzenie

Przemiany ustrojowe, dokonujące się na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia w naszym kraju wymagają zasadniczej zmiany podejścia w wielu dziedzinach życia społeczno - gospodarczego. Należy do nich w pierwszym rzędzie gospodarka przestrzenna, z natury swej wymagająca perspektywicznego spojrzenia oraz ścisłej koordynacji działań podejmowanych w zróżnicowanej skali - a stanowiąca obecnie sferę zadań własnych samorządów różnych szczebli.

Niezbędne jest więc stałe śledzenie pojawiających się w tej dziedzinie problemów i także doskonalenie metod ich rozpoznawania i rozwiązywania, które jest w stanie zapewnić spójność działań podejmowanych w polskiej przestrzeni przez niezależne podmioty.

Od 1995 roku obowiązuje w Polsce nowe prawo dotyczące zagospodarowania przestrzennego, które zmieniło zasadniczo – w stosunku do wcześniejszego okresu i utrwalonej tradycji planistycznej – wymagania formalne stawiane planom miejscowym. Od tej pory plany stały się aktem prawa miejscowego, stanowionego przez radę gminy.

Książka jest kompendium wiedzy o aktualnym stanie prawnym regulującym działania w sferze gospodarki przestrzennej. Autorzy książki w sposób praktyczny i przystępny analizują aktualny stan prawny i przedstawia najważniejsze zagadnienia związane z procesami zachodzącymi w gospodarce przestrzennej.

Autor publikacji na blisko 300 stronach podejmuję tematykę rozwoju zrównoważonego. Obok głównego tematu jakim są bariery rozwoju zrównoważonego autor prezentuje wyzwania i zagrożenia jakie stoją na drodze trwałego rozwoju.

Z recenzji Profesora Tadeusza Markowskiego: "Praca jest bardzo interesującą osobistą refleksją autora na temat globalnych problemów współczesnego rozwoju cywilizacyjnego prezentowaną w świetle paradygmatu rozwoju zrównoważonego i narastających problemów urbanizacji współczesnego świata. Autor jest wybitnym znawcą zagadnień urbanistycznych. Posiada bardzo dobre wyczucie spraw ekonomii i stosunków międzynarodowych. Autor w pełni zdyskontował swoje doświadczenie dyplomatyczne, pracując jako ambasador w Kenii. Autor zmusza czytelnika do oderwania się od tradycyjnego postrzegania świata w podziale na kraje wschodnie i zachodnie. Dla niego globalnym problem nierówności społecznych jest podział na kraje bogatej północy i biednego południa."

Fragment wstępu

Stan infrastruktury jest jednym z najważniejszych kryteriów oceny aktualnego poziomu rozwoju społeczno - gospodarczego, rozpatrywanego w skali kraju oraz w skali lokalnej. Planowany rozwój infrastruktury, sformalizowany w wieloletnich zamierzeniach inwestycyjnych, świadczy o ambicjach i zaangażowaniu władz centralnych i lokalnych.

Sprawne funkcjonowanie naszego państwa w ramach struktur unijnych i harmonijny rozwój współpracy międzynarodowej nie będzie możliwy bez szeroko rozumianej infrastruktury technicznej. Braki w lokalnej infrastrukturze techniczej tworzą bariery dla budownictwa mieszkaniowego (brak uzbrojonych terenów), pogłębiają dewastację środowiska naturalnego (brak zakładów utylizacji odpadów, oczyszczalni ścieków, obwodnic drogowych), pogarszają stan zdrowotny mieszkańców (brak ujęć wody pitnej i wodociągów).

 

Książka jest pierwszym polskim podręcznikiem akademickim do przedmiotu Teorie gospodarki przestrzennej, wykładanego na kierunku gospodarka przestrzenna. Jej treść jest zgodna z programem studiów i oparta na tradycyjnych i nowoczesnych poglądach. Podręcznik zawiera usystematyzowaną wiedzę, stanowiącą wzorzec zarówno do prowadzenia badań, jak i pracy dydaktycznej.