Celem prezentowanej publikacji jest przedstawienie ogólnych mechanizmów przemian struktur społeczno-gospodarczych małych miast Pomorza Środkowego w procesie przechodzenia do gospodarki rynkowej. Szczególną uwagę zwrócono przy tym na zmianę struktur demograficznych, gospodarczych i funkcjonalnych miast w powiązaniu z ich rolą w układzie miejskiej sieci osadniczej.

Istotnym problemem badawczym jest próba dania odpowiedzi na pytania:
- czego dotyczą zmiany strukturalne rozumiane jako przemiany w strukturach demograficznych, funkcjonalnych i społecznych,
- jaka jest ich dynamika i głębokość,
- jakie mechanizmy przyczyniły się do transformacji wymienionych struktur.

Kształtowanie przemian społecznych i gospodarczych w istniejących strukturach regionalnych należy do głównych problemów nauki i praktyki gospodarczej.Decyduje o tym ogólny proces rozwoju cywilizacyjnego, w którym dużą rolę przypisuje się określonej przestrzeni oraz rosnącej samorządności terytorialnej. 

W świetle przedstawionych przesłanek zaprezentowane w pracy materiały i analizy informują o zmianach społeczno-gospodarczych na Pomorzu Środkowym, jakie nastąpiły po 1989 r., a więc w okresie wprowadzania nowego systemu polityczno-ustrojowego, opartego na prywatnych formach własności i rynkowych sposobach organizacji gospodarki.