Problematykę, jaką podejmuje zespół autorski w niniejszym podręczniku, zawarto w dziewięciu rozdziałach dotyczących problematyki najważniejszych dziedzin warunkujących rozwój w skali regionalnej i lokalnej. Otwiera ją jednak rozdział poświęcony przeglądowi czynników rozwoju w wybranych teoriach rozwoju regionalnego, szczególnie w tych teoriach, w których rozwój jest postrzegany jako wynik pozytywnych zmian wzrostu ilościowego i postępu jakościowego w systemach gospodarczych, społecznych i przyrodniczych w różnych skalach przestrzennych: lokalnej, subregionalnej, regionalnej i ogólnokrajowej.
Rozdział drugi dotyczy już realnej sytuacji w Polsce i jest poświęcony ocenie ogólnej sytuacji w zakresie czynników i barier w rozwoju polskich regionów i jednostek lokalnych. W rozdziale trzecim natomiast prezentujemy analizy niezwykle istotnego obszaru możliwości rozwojowych polskich regionów i jednostek lokalnych, które są związane z finansowaniem tego rozwoju. Nie mniej istotne zagadnienia, w wielu wypadkach determinujące terytorialne zasoby prorozwojowe, podjęliśmy w rozdziale czwartym poświęconym kapitałowi ludzkiemu i społecznemu w rozwoju regionalnym. Wiążąca się poniekąd z tymi uwarunkowaniami, a w zasadzie będąca ich następstwem, jest problematyka przedsiębiorczości, której jest poświęcony rozdział piąty. Z kolei w rozdziale szóstym poszukujemy odpowiedzi na pytanie, na ile procesy rozwojowe infrastruktury komunalnej są podstawowym czynnikiem rozwoju lokalnego i regionalnego. Standardy, którym muszą sprostać procesy rozwojowe, mające istotne znaczenie z punktu widzenia zasad konstytucyjnych i zobowiązań międzynarodowych stanowią główne przesłanie przyrodniczych uwarunkowań gospodarki regionalnej i lokalnej będących przedmiotem rozważań w rozdziale siódmym. Autorka stara się w nim odpowiedzieć na pytanie, czy są one czynnikiem, czy barierą rozwoju. Ósmy rozdział książki podejmuje coraz ważniejszą dla uwarunkowań rozwoju problematykę informacji. Ściśle nawiązuje do problematyki wcześniejszych rozdziałów przedmiot rozdziału ostatniego – dziewiątego, który dotyczy procesów urbanizacyjnych jako czynnika zagospodarowania przestrzennego Te wszystkie rozważania syntetycznie podsumowuje treść kończącego książkę zakończenia.
Zespół autorski liczy na życzliwe przyjęcie treści niniejszej książki, która posiada nie tylko walory teoretyczne, ale także prezentuje realną diagnozę najważniejszych czynników i barier rozwoju terytorialnego w Polsce. Niezależnie od tego, za treści zawarte w niniejszej książce odpowiada zespół autorski.