Celem prezentowanej publikacji jest przedstawienie ogólnych mechanizmów przemian struktur społeczno-gospodarczych małych miast Pomorza Środkowego w procesie przechodzenia do gospodarki rynkowej. Szczególną uwagę zwrócono przy tym na zmianę struktur demograficznych, gospodarczych i funkcjonalnych miast w powiązaniu z ich rolą w układzie miejskiej sieci osadniczej.
Istotnym problemem badawczym jest próba dania odpowiedzi na pytania:
- czego dotyczą zmiany strukturalne rozumiane jako przemiany w strukturach demograficznych, funkcjonalnych i społecznych,
- jaka jest ich dynamika i głębokość,
- jakie mechanizmy przyczyniły się do transformacji wymienionych struktur.
Praca ma charakter dynamiczny i dotyczy w zasadzie przekroju lat 1988-2006, a więc stanu zarówno sprzed przeobrażeń społeczno-gospodarczych, jak i w czasie trwania. Za wyjściową datę podjętych analiz przyjęto 1988 r., ze względu na ogólnodostępny materiał źródłowy pochodzący z Narodowego Spisu Powszechnego. Nie bez znaczenia jest również fakt, że rok ten często przyjmuje się za zamknięcie okresu gospodarki sterowanej centralnie, na co zwraca uwagę m.in. T. Lijewski (1993). Zakres przestrzenny obejmuje dwa byle nadmorskie województwa: koszalińskie i slupskie, a traktowane w pracy jako Pomorze Środkowe.