Po dwudziestu latach od utworzenia gmin, kilkunastu od reformy, która wprowadziła powiaty i województwa samorządowe i po wielu dalszych działaniach decentralizacyjnych, przyszedł czas na pogłębioną refleksję i kompleksowe ujęcie zadań i kompetencji samorządu terytorialnego. W tym czasie zakres zadań i kompetencji samorządu terytorialnego ulegał stałemu rozszerzaniu  - poprzez zwiększanie zakresu zadań własnych i przekazywanie na rzecz samorządu licznych zadań z zakresu administracji rządowej. Problematyka samorządu terytorialnego cieszy się zainteresowaniem doktryny, co zaowocowało wielką liczbą monografii, artykułów i komentarzy. Jednocześnie jednak brakowało do dzisiaj kompleksowego opracowania zakresu działania samorządu terytorialnego po zmianach, jakie zachodziły na przestrzeni lat. Prezentowana praca wypełnia tę lukę oraz wykazuje po raz pierwszy w takich rozmiarach i ujęciu, w oparciu o ogromny materiał normatywny, jak bardzo istotną i znaczącą część zadań publicznych wykonuje obecnie samorząd terytorialny w Polsce.

Prawo regulujące ustrój samorządu terytorialnego jest bardzo rozległe, składa się nań wiele norm o różnym charakterze, w tym także normy prawa europejskiego. Hasłowy, alfabetyczny układ pracy ma ułatwić Czytelnikowi poznanie tego prawa i stosowanie go w praktyce samorządowej i administracyjnej. Opracowanie ma charakter wszechstronny, obok zagadnień bezpośrednio związanych z konstrukcją prawnoustrojową samorządu, takimi jak umocowanie, struktura i wybór władz, kwestie nadzoru i kontroli, stanowienie prawa lokalnego - zamieszczono liczne hasła odnoszące się do praktyki, jak np. zagadnienia budżetu jednostek samorządu terytorialnego, działalności gospodarczej, gospodarki finansowej, dyskusji publicznej czy współpracy transgranicznej. Encyklopedię przygotował zespół pracowników naukowych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Dynamika prawa administracyjnego, jego związki z polityką, a przede wszystkim członkostwo Polski w Unii Europejskiej wymusiły znaczące zmiany w obszarze prawa administracyjnego - w sferze jego stanowienia i stosowania. Zmianie uległy też niektóre instytucje ustrojowe i wiele rozwiązań prawnych, m.in. weszła w życie nowa ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Pewne pojęcia nabrały nowego szczególnego znaczenia, ukształtowały się nowe zasady mające wpływ na działanie administracji publicznej.